Chapter 6 麦克斯韦方程与电磁波¶
1 麦克斯韦方程¶
麦克斯韦方程
- 电学的高斯定理——麦克斯韦第一方程:\(\oint_S \mathbf{D} \cdot d\mathbf{S} = \sum q_i\)
- 磁学的高斯定理——麦克斯韦第二方程:\(\oint_S \mathbf{B} \cdot d\mathbf{S} = 0\)
- 法拉第电磁感应定律——麦克斯韦第三方程:\(\oint_L \mathbf{E} \cdot d\mathbf{l} = -\dfrac{d\Phi_m}{dt}\)
- 普遍的安培环路定理——麦克斯韦第四方程:\(\oint_L \mathbf{H} \cdot d\mathbf{l} = I + \dfrac{d\Phi_d}{dt}\)
| 公式 | |
|---|---|
| 位移电流 | \(I_{\text{d}} = \dfrac{\text{d}\varPhi_{\text{d}}}{\text{d}t} = \dfrac{\text{d}}{\text{d}t}\int_{S} \mathbf{D} \cdot \text{d}\mathbf{S} = j_d S\) |
| 位移电流密度 | \(\mathbf{j}_{\text{d}} = \dfrac{\text{d}\mathbf{D}}{\text{d}t} = \varepsilon_0 \dfrac{d \mathbf{E}}{d t} + \dfrac{d \mathbf{P}}{d t} = \varepsilon_0 \varepsilon_r \dfrac{d \mathbf{E}}{d t}\) |
| 全电流环路定律 | \(\oint_{L} \mathbf{H} \cdot \text{d}\mathbf{l} = I_{\text{全}} = I + I_d\) |
位移电流
答案
垂直纸面向内;顺时针切向或竖直向下
答案
\(q\) 在圆平面边缘处产生的磁场大小为 \(B=\frac{\mu_0 qv}{4\pi r^2}\sin\theta=\frac{\mu_0 qva}{4\pi r^3}\),\(H = \frac{B}{\mu_0} = \frac{qva}{4\pi (x^2 + a^2)^{\frac{3}{2}}}\)(方向沿圆周切线)
取圆平面的圆周为积分回路,因为 \(I = 0\),则 \(I_d = \oint_L \mathbf{H} \cdot d\mathbf{l} = H \cdot 2\pi a = \frac{qva^2}{2(x^2 + a^2)^{\frac{3}{2}}}\)
答案
(1) \(j_D = \frac{\mathrm{d}D}{\mathrm{d}t} = \varepsilon_0 \frac{\mathrm{d}E}{\mathrm{d}t} = \frac{\varepsilon_0}{d} \frac{\mathrm{d}V}{\mathrm{d}t} = \frac{\varepsilon_0 V_0 \omega}{d} \cos\omega t\)
(2) 由 \(\oint_L \vec{H}_r \cdot \mathrm{d}\vec{l} = H_r \cdot 2\pi r = \pi r^2 j_D\) 得 \(H_r = \frac{\varepsilon_0 V_0 \omega r}{2d} \cos\omega t\),则 \(B_r = \mu_0 H_r = \frac{\mu_0 \varepsilon_0 V_0 \omega r}{2d} \cos\omega t\)
2 电磁波¶
电磁波的一般性质
- 电磁波发射的必备条件是频率特别高和电路开放
- 电磁波是横波,电磁波振动的电矢量 \(\mathbf{E}\) 和磁矢量 \(\mathbf{H}\) 都与传播方向垂直
- 电矢量 \(\mathbf{E}\) 和磁矢量 \(\mathbf{H}\) 相互垂直,即 \(\mathbf{E} \perp \mathbf{H}\)
- 任何给定点上的 \(\mathbf{E}\) 和 \(\mathbf{H}\) 都是同频率同相位的周期性函数
- 平面电磁波的电场强度一般形式为 \(\mathbf{E} = \mathbf{E_0} \cos\left[\omega\left(t - \frac{\mathbf{k} \cdot \mathbf{r}}{c}\right)\right]\),其中波矢 \(\mathbf{k}\) 的方向就是波的传播方向
- 振荡电偶极子辐射的电磁波频率等于振荡电偶极子的振动频率,\(\mathbf{E}\) 和 \(\mathbf{H}\) 的量值和频率的平方成正比,即:
式中,\(p_0\) 为振荡偶极子电偶极矩振幅,\(\omega\) 为角频率,\(v\) 为电磁波的传播速度,\(r\) 为径矢的大小,\(\theta\) 为径矢 \(\mathbf{r}\) 与电偶极子轴线间的夹角。
| 公式 | |
|---|---|
| 介质折射率 | \(n = \sqrt{\mu_r \varepsilon_r} \approx \sqrt{\varepsilon_r}\) |
| 电磁波在介质中的传播速度 | \(u = \dfrac{1}{\sqrt{\varepsilon_0 \varepsilon_r \mu_0 \mu_r}} = \dfrac{c}{n}\) |
| \(\mathbf{E}\) 和 \(\mathbf{H}\) 的比例关系 | \(\sqrt{\varepsilon_0 \varepsilon_r} E = \sqrt{\mu_0 \mu_r} H\),\(\sqrt{\varepsilon_0 \varepsilon_r} E_0 = \sqrt{\mu_0 \mu_r} H_0\) |
| 频率 | \(\omega = \dfrac{2\pi}{T}\) |
| 波长 | \(\lambda = uT = \dfrac{cT}{n} = \dfrac{\lambda_0}{n}\) |
| 电磁场的能量密度 | \(u = u_e + u_m = \frac{1}{2} \varepsilon_0 \varepsilon_r E^2 + \frac{1}{2} \mu_0 \mu_r H^2\) |
| 能流密度矢量(坡印廷矢量) | \(\mathbf{S} = \mathbf{E} \times \mathbf{H}\),沿着传播方向 |
| 平均能流密度 | \(\bar{S} = \frac{1}{2}E_{0}H_{0} = \frac{1}{2} \varepsilon_0 c E_0^2 = \frac{1}{2} \mu_0 c H_0^2 = \frac{\overline{P}}{A}\) |
| 无阻尼自由电磁振荡 | \(T = 2\pi\sqrt{LC}\),\(\nu = \frac{1}{2\pi\sqrt{LC}}\) |
| 偶极振子的电矩 | \(\mathbf{p = p_0 \cos\omega t = ql_0 \cos\omega t}\) |
| 振荡电偶极子的辐射强度分布 | \(\mathbf{\overline{S} = \dfrac{p_0^2}{32\pi^2 \varepsilon_0 c^3} \dfrac{\omega^4 \sin^2\theta}{r^2}}\) |
无阻尼自由振荡电路
- \(LC\) 电路中的能量集中于电容器两极板间
- 经 \(\frac{T}{4}\),能量全部转换到线圈中
- 到 \(\frac{T}{2}\),经反向充电,能量又集中于电容
- 电容器重新放电,电流反向流动,到 \(\frac{3T}{4}\),电能又全部转换为磁能
平均能流密度
一广播电台的平均发射功率为 \(10 \, \text{kW}\),假定向外辐射的能流均匀分布在以电台为中心的半个球面上,则在距离电台 \(10 \, \text{km}\) 处坡印亭矢量的平均值为 \(\underline{\qquad}\).
答案
\(\overline{S}=\frac{\overline{P}}{2\pi r^{2}} = 1.59\times 10^{-5}\ (\text{J}/\text{m}^{2}\cdot\text{s})\)